Równowaga Eco

Zrównoważony Rozwój w życiu i biznesie

Główna » Blog » Co powoduje zmiany klimatyczne i globalne ocieplenie

Co powoduje zmiany klimatyczne i globalne ocieplenie

jak powstają zmiany klimatyczne

Przed tym, jak zaczniemy zgłębiać co powoduje zmiany klimatyczne, zastanówmy się – czym jest klimat. Poznajmy też bliżej, czy zmiany klimatyczne i globalne ocieplenie są pojęciami równoznacznymi. Po nakreśleniu różnic pomiędzy nimi będziesz gotowy, aby zrozumieć lepiej przyczyny obecnych zmian klimatycznych. 

WSPIERA
Ten artykuł pomoże ci lepiej poznać

Kliknij w logo celu powyżej, aby dowiedzieć się więcej

Globalne ocieplenie jest niczym innym, niż wzrostowym trendem obecnych zmian klimatycznych. Głównym winowajcą tego zjawiska jest efekt cieplarniany. Gazy cieplarniane naturalnie występują w naszym środowisku, ale od czasu rewolucji przemysłowej ludzie odgrywają ogromną rolę w zwiększaniu ich obecności w atmosferze. Aby uniknąć katastrofy, nie możemy pozwolić na wzrost średnich globalnych temperatur, większy niż 1,5 °C ponad okres sprzed rewolucji przemysłowej. Najskuteczniejszym sposobem na to jest zaangażowanie całego globalnego społeczeństwa, zaczynając od szerszej edukacji klimatycznej, w której ty możesz odgrywać aktywną rolę! Ale zacznijmy po kolei.

Czym jest klimat?

Aby zrozumieć czym są zmiany klimatyczne, najpierw musisz zrozumieć, czym jest sam klimat. Może myślisz, że klimat to pogoda, co jest poniekąd poprawne. Ale klimat różni się od pogody tym, że zakłada długoterminową perspektywę. Kiedy mówimy o pogodzie, mamy na myśli warunki atmosferyczne, jakich spodziewamy się dzisiaj, jutro, w przyszłym miesiącu albo nawet później. Klimat natomiast obejmuje znacznie dłuższy okres. Dodatkowo, mówimy o pogodzie w sposób przyszłościowy (w końcu mamy też jej prognozy), podczas gdy klimat obejmuje przeszłe wydarzenia atmosferyczne.

Bardziej oficjalna definicja klimatu to średnia z występujących w czasie zjawisk pogodowych w określonym regionie. Wśród naukowców, tak jak podkreśla NASA, jest stosowany okres 30-letni do oceny warunków klimatycznych. Najprościej mówiąc, średnia pogoda z ostatnich kilku lat jest klimatem.

Klimat możemy mierzyć używając takich wskaźników, jak: 

  • zdarzenia pogodowe (burze, huragany itp.); 
  • opady atmosferyczne 
  • prędkość wiatru; 
  • temperatura;
  • zasolenie wody; 
  • wilgotność powietrza;
  • inne wydarzenia związane z pogodą.

Zmiany Klimatyczne – czym są w praktyce?

Klimat nie pozostaje taki sam, zmienia się. Powodują to naturalne zdarzenia pogodowe występujące na naszej planecie. Zmiany klimatyczne mogą również zachodzić w odpowiedzi na jednorazowe zdarzenia (jak, na przykład, erupcja wulkanu). 

Gdy zmiany klimatyczne podążają swoim naturalnym tempem, mogą one się samoregulować. Ale nasza działalność wpływa na nie wpływa w taki sposób, że zaczynają one przyspieszać, a nawet stają się nieprzewidywalne. Obecne zmiany klimatyczne przyspieszają z powodu globalnego ocieplenia. Ale gdy popatrzymy na to z drugiej strony – globalne ocieplenie jest jednym ze skutków zmian klimatycznych. Czyli gdy klimat się zmienia w sposób, gdy temperatury długoterminowe rosną – mamy do czynienia z globalnym ociepleniem. Odwrotna sytuacja to globalne ochłodzenie. Ale zmiany klimatyczne zachodzą w obu przypadkach. 

co powoduje globalne ocieplenie

Globalne ocieplenie odnosi się głównie do poziomu ciepła w atmosferze, który wpływa na temperaturę w różnych rejonach świata, powodując jej wzrost. Rosnące globalne temperatury z kolei zachęcają topnienie lodowców i wzrost poziomu mórz i oceanów. Globalne ocieplenie, zakwaszenie oceanów, poziom wody czy zmiana pór roku nie są zatem synonimami zmian klimatycznych, ale ich składowymi wydarzeniami. 

Podsumowując – zmiany klimatyczne to zrzeszające pojęcie dla wszystkich długoterminowych zmian w atmosferze. 

Współzależności z Globalnym Ociepleniem

Globalne Ocieplenie, możemy powiedzieć, jest wskaźnikiem zmian klimatycznych. Jak pamiętasz, możemy te zmiany mierzyć za pomocą kilku zjawisk, jednym z których są temperatury. To właśnie temperatura i jej historyczna zmiana definiuje globalne ocieplenie – nie wszystkie pozostałe wskaźniki, których używamy do pomiaru klimatu. Rosnąca temperatura powoduje globalne ocieplenie, co się przekłada na wzrostowy trend zmian klimatycznych. A te zmiany klimatyczne powodują pozostałe warunki, które się pogarszają. 

Od czasu rewolucji przemysłowej, nasze temperatury zaczęły rosnąć w przyspieszonym tempie. A to dlatego, że wraz z tą rewolucją, ilość gazów cieplarnianych w atmosferze zaczęła się zwiększać. 

Ale co jest ciekawym, to że temperatury nie zawsze rosną z roku na rok. Na pewno pamiętasz okresy, gdy niektóre lata były chłodniejsze od poprzednich. Roczne temperatury podlegają sporym wahaniom – zarówno w górę, jak i w dół. To kiedy nakreślimy ich długoterminowy trend, możemy zobaczyć, że w długim okresie jest on wzrostowy. Możesz pomyśleć o tym, jak o wahaniach kursów walut. Gdy jedna waluta wzmacnia się w długim okresie, w perspektywie tygodniowej możemy nadal zobaczyć dni, gdy jej wartość spada w porównaniu do poprzedniego dnia.

Mierzymy globalne ocieplenie wykorzystując średnie temperatury całej naszej planety. Dlatego też mówimy, że te średnie temperatury wzrosły o prawie 1 stopień, co już jest alarmujące. A przecież jeden stopień w perspektywie nawet jednego dnia – to nic wielkiego! Średnia globalna temperatura to ilość całego ciepła od słońca, które nasza planeta pobiera i zatrzymuje. Więc gdy pomyślisz, że ilość tej słonecznej energii, potrzebnej do ogrzania całego ogromnego globu, jest większa o równowartość 1 stopnia – zdajesz sobie sprawę z tego, jak dużo tej dodatkowej energii jest. 

Powody obecnych zmian klimatycznych 

Gdy mamy więcej ciepła w atmosferze, czapy lodowe zaczynają topnieć. Przez to, że mamy mniej białej powierzchni (jaką jest lód i śnieg), odbijamy mniej ciepła, które słonce nam wysyła. Czyli zatrzymujemy więcej ciepła w atmosferze. To zjawisko jest powszechnie znane jako efekt Albedo.

Dodatkowo, gdy lód lądowy topnieje, powoduje on podnoszenie się poziomu mórz i oceanów. To stanowi zagrożenie dla wielu przybrzeżnych mieszkańców i życia morskiego. Ocean sięga głębiej w ląd, a więc i ekstremalne warunki pogodowe, które on ze sobą niesie. Pewnie zauważasz, że mamy coraz więcej huraganów i tornad.

Poza naturalnymi zmianami klimatu, które dzieją się w przyrodzie, przyspieszamy ich trend wzrostowy, powodując globalne ocieplenie. A więc to czynnik ludzki, który doprowadził nas do tego miejsca. Przeważnie, wzrost temperatur jest zależny od zwiększenia gazów cieplarnianych w atmosferze. A gdy już wiemy, że więcej gazów powoduje więcej ciepła, rozumiemy, że są głównym winowajcą globalnego ocieplenia. Zobaczmy zatem, jakie dokładnie czynności ludzkie powodują te zmiany klimatyczne.

Spalanie Paliw Kopalnych i wyrzut Dwutlenku Węgla

Paliwa kopalne to naturalne rezerwy paliw, które powstawały przez miliony lat z martwych roślin i innych organizmów. Te paliwa zawierają energię, którą za życia wychwyciły ze słońca i którą my możemy wykorzystać teraz podczas ich spalania. Jednak paliwa kopalne (kiedy były żywymi organizmami) wychwytywały nie tylko energię słoneczną, ale także magazynowały węgiel, który teraz jest uwalniany do atmosfery, gdy spalamy te paliwa. 

Rola dwutlenku węgla w zmianach klimatycznych

Wkład dwutlenku węgla z paliw kopalnych gra najpotężniejszą rolę w obecnych zmianach klimatycznych, gdy pominiemy działanie pary wodnej.

Rola wylesiania w globalnym ociepleniu

Jeżeli pamiętasz z lekcji biologii, czym jest fotosynteza, to rozumiesz, że rośliny (a zatem lasy), magazynują węgiel. Jest to wynikiem wychwytywania dwutlenku węgla z atmosfery i uwalnianie z powrotem tlenu. Dlatego tak dużo lepiej się oddycha na przyrodzie! Gdy ilość drzew zmniejsza się z powodu wylesiania – mamy mniej pomocników do zarządzania ilością CO2 w atmosferze. Zdolności chłonne naszej planety zmniejszają się i więcej tego gazu cieplarnianego pozostaje w atmosferze. Ale to nie wszystko!

Magazynowanie tlenu w drzewach może też działać odwrotnie podczas wylesiania. Podczas wylesiania drzewa są albo spalane, albo cięte (w zależności od celu i czynników). Gdy rośliny są wycinane, zmagazynowany przez nie węgiel przedostaje się do powietrza w postaci CO2 (węgiel C łączy się z tlenem O w powietrzu). Ale najwięcej CO2 jest uwalniane podczas spalania lasów. Pożary leśnie, zarówno kontrolowane, jak i te, spowodowane pogodą, dzieją się coraz częściej. Obecnie, lasy emitują więcej dwutlenku węgla, niż pochłaniają.

Więcej mięsa – więcej gazów cieplarnianych 

Pomimo tego, że sporo ludzi przechodzi na weganizm, zapotrzebowanie na mięso ciągle rośnie. Mamy więcej ludzi, ale również tańsze mięso i większe zdolności nabywcze. Zwierzęta hodowlane, a szczególnie krowy, konie, kozy i świnie, podczas trawienia jedzenia wydzielają gaz. Ten gaz jest gazem cieplarnianym i ma na imię metan. Potrafi on zatrzymać 270 razy więcej ciepła w atmosferze niż dwutlenek węgla.

Pewnie myślisz, że coś mi się pomyliło, skoro to dwutlenek węgla jest największym winowajcą zmian klimatycznych. A ja wcale temu nie przeczę – przez to, że mamy tak dużo dwutlenku węgla, odpowiada on za większe zatrzymane ciepło, niż dużo bardziej potężniejszy metan. Najlepszym rozwiązaniem w tym przypadku była by zdrowa ekologiczna dieta.

Uprawy rolne potęgują zmiany klimatyczne

Podobnie jak ze wzrostem popytu na mięso, rosnąca liczba ludności potrzebuje też więcej ziaren i warzyw. Tradycyjne systemy upraw rolnych musiały się dostosować, aby produkować więcej i szybciej. Jest to robione za pomocą syntetycznych nawozów, które przyczyniają się do wyrzutu kolejnego gazu cieplarnianego – podtlenku azotu (N2O).

weganizm a zmiany klimatyczne

Dodatkowo, z rosnącą liczbą wegan, rośnie zapotrzebowanie na ryż. A to wcale nie jest ekologiczna roślina! Pola ryżowe wydzielają ogromne pokłady metanu (tak, tego samego gazu, co krówki). A to za winą bakterii, żywiących się pod wodą. 

No i kolejną rzeczą, jeżeli chodzi o wpływ jedzenia na zmiany klimatyczne, jest wydzielanie dwutlenku węgla do atmosfery. Ten pochodzi w większości z przetwarzania jedzenia (fabryki potrzebują energii, a w większości wykorzystują paliwa kopalne) i jego transportu.